To jest stara wersja strony!


Dolna Saksonia | Salzgitter


Salzgitter - Lebenstedt

: Tylko jedna metalowa płyta nagrobna z nazwiskiem polskiej ofiary wojny

Cmentarz ”Stary“, położony w centrum miasta przy Wehrstraße, dzisiaj już spełniający rolę terenów zielonych. Na podstawie listy pochowanych ofiar II wojny światowej na tym cmentarzu ostatnie miejsce spoczynku znalazły trzy Polki i siedmiu Polaków. Pochowani w pojedynczych grobach, w prawej górnej części cmentarza wchodząc od strony Wehrstraße. Do dzisiaj zachował się tylko jeden metalowy nagrobek z nazwiskiem Polaka. Po lewej stronie cmentarza istnieją jeszcze dwie kwatery dobrze widoczne i zadbane. W jednej pochowane zostały ofiary bombardowania Salzgitter przez lotnictwo alianckie w dniu 02.11.1944 roku. W prawo od niej druga kwatera z kilkoma rzędami grobów ofiar wojny z Salzgitter – Lebenstedt, w tym żołnierzy niemieckich.

Lista imienna obywateli Polski, ofiar wojny pochowanych na cmentarzu miejskim ”Starym“ w Salzgitter – Lebenstedt przy Wehrstraße

Achtelik Józef * 30.01.1897 Będzin Górny Śląsk, starszy palacz nr kontrolny 19529, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt II Diestelweg 2,
† 14.01.1945 r. na terenie zakładu w czasie bombardowania, ofiara braku schronów przeciwlotniczych dla robotników przymusowych.

Arend Emilia z domu Uniewska * 07.12.1876 Nowe Podole pow. Warszawa, Ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Opperkamp,
† 10.11.1944 w Salzgitter – Lebenstedt, tam też wystawiono akt zgonu nr. 85/44. Pochowana w kwaterze I rząd E grób nr. 22

Grabowski Michał * 20.07 1893 Kowena pow. Poznań, Ślusarz, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Am Flachen Meer 22,
† 08.05.1944 w szpitali w Salzgitter – Lichtenberg, przyczyna śmierci – Grypa, pochowany w kwaterze I rząd J grób nr. 19

Gramsa (Gramza) Marianna z domu Lucak * 20.08.1864 Brudzewo pow. Poznań, Ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Klein Kampstraße 15,
† 17.06.1942 w Salzgitter – Lebestedt, tam też wystawiono akt zgonu nr. 22/42, pochowana w kwaterze I rząd G grób 58

Jasiewicz Juliusz * 08.12.1897 Tocan pow. Łódź, Kolejarz manewrowy, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Diestal Weg,
† 13.08.1944 w Salzgitter – Watenstedt w czasie bombardowania, akt zgonu nr. 490/44 Salzgitter – Watenstedt

Lachecka Emestine z domu Welz * 02.11.1865 Nowa Zawadka, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Erlenbusch 20,
† 16.03.1944 w Salzgitter – Lebenstedt i tam też wystawiono akt zgonu nr. 16/44, pochowana w kwaterze I rząd I grób nr. 35

Lange Edmund * 27.10.1893 Łuczankowice/warszawskie, murarz, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Stadweg 51,
† 03.07.1943 w Salzgitter – Lebenstedt i tam wystawiono akt zgonu nr. 46/43, pochowany w kwaterze I rząd H grób 48

Matusz Walenty * 30.01.1891 Filehon? nad Notecią, Ślusarz, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt II Saldensche Straße 65,
† 02.10.1945 w szpitalu w Salzgitter – Drütte

Salm Józef * 18.12.1887 Zduńska Wola, robotnik fabryczny, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt,
† 20.04.1944 w Salzgitter – Lebenstedt i tam wystawiono akt zgonu nr. 36/44, pochowany w kwaterze I rząd H grób nr. 25. Jest to jedyny grób oznaczony metalową tablicą nagrobkową z danymi zmarłego bez podanej narodowości

Semenoe Alfons * 06.08.1912 Czernowice, z zawodu urzędnik, ostatnie miejsce pobytu Salzgitter – Lebenstedt Schleuse Weg 1,
† ? zmarł w szpitalu krajowym w Brunszwiku, pochowany 02.08.1943

: Kwatera ofiar bombardowania Salzgitter

Na obrzeżu kwatery kilkadziesiąt płyt nagrobnych na pojedynczych grobach ofiar bombardowania zakładów zbrojeniowych Hermann-Göring-Werke. Na płytach imię, nazwisko, data urodzenia i wspólna data śmierci 02.11.1944. Kilkanaście nazwisk polskobrzmiących, niestety zachowana dokumentacja nie zawiera przynależności narodowej pochowanych ofiar. Centralnie ustawiono upamiętnienie z tablicą metalową i tekstem w języku niemieckim:

Im Gedenken an ale Opfer der Lehrwerkstatt anlässlich des Bombenabwurfs auf die ehemaligen Reichwerke in Salzgitter-Immendorf am 02.11.1944 Preussag Stahl AG 1994

Ku pamięci wszystkich ofiar bombardowania warsztatów szkolnych na terenie byłych Zakładów Rzeszy w Salzgitter-Immendorf w dniu 02.11.1944 r. Preussag Stal Towarzystwo Akcyjne 1994

Poza udokumentowanymi miejscami (była kwatera I) i kwaterami wojennymi, istnieje na tym cmentarzu jeszcze kilka grobów na których daty śmierci wskazują na groby z okresu II wojny światowej lub tuż po jej zakończeniu, w tym też z nazwiskami polskobrzmiącymi. Groby te nie są ujęte na liście grobów chronionych ustawą o ofiarach wojny.


Czerwiec 2006



Dane osobowe i informacje pochodzą z:

  • Gedank-und Dokumentationsstätte KZ-Drütte (Miejsce Pamięci i Dokumentacji KZ Drütte)
  • Stadtverwaltung Salzgitter (Zarząd miasta Salzgitter)



Dolna Saksonia | Salzgitter | do góry