Na cmentarzach i miejscach pamięci w kilku tysiącach miejscowości Republiki Federalnej Niemiec znajdują się lub znajdowały groby Polaków ofiar II wojny światowej. Groby jeńców wojennych, więźniów obozów koncentracyjnych, robotników przymusowych, żołnierzy Wojska Polskiego, Armii Krajowej uczestników Powstania Warszawskiego i Ludowego Wojska Polskiego.


Traktaty polsko-niemieckie z 14.11.1990 r. i 17.06.1991 r.

Traktat między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy

Artykuł 32

1.Republika Federalna Niemiec oświadcza, że polskie groby znajdujące się w Republice Federalnej Niemiec są otoczone szacunkiem oraz umożliwiona jest opieka nad nimi. Groby polskich ofiar wojen i tyranii, znajdujące się w Republice Federalnej Niemiec, podlegają ochronie prawa niemieckiego oraz będą zachowane i pielęgnowane.

2.Rzeczpospolita Polska oświadcza, że niemieckie groby znajdujące się w Rzeczpospolitej Polskiej są otoczone szacunkiem oraz umożliwiona jest opieka nad nimi. Groby niemieckich ofiar wojen i tyranii, znajdujące się w Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają ochronie prawa polskiego oraz będą zachowane i pielęgnowane.

3.Umawiające się strony popierają współpracę organizacji i instytucji odpowiedzialnych w obu Państwach za groby ofiar wojen i tyranii. Umożliwiają w szczególności tym organizacjom i instytucjom rejestrację, uporządkowanie oraz opiekę nad takimi grobami.


Niemiecka Ustawa o ochronie grobów ofiar wojny i despotyzmu (wyciąg)

z dnia 09.08.2005 (BGBI_I_04,2426)

§ 1 Ustawy

(1) Ustawa ma służyć utrzymaniu w szczególny sposób dla przyszłych pokoleń pamięci o ofiarach wojny i despotyzmu, ma przypominać jakie straszliwe skutki powoduje wojna i despotyzm.

(2) Grobami ofiar wojny i despotyzmu leżącymi na terenie Niemieckiej Repunliki Federalnej są

2. Groby osób które od 26 sierpnia 1939r. do 31 marca 1952 r. w czasie służby wojskowej lub podobnej zginęli lub ulegli wypadkowi, zmarli z powodu szkód zdrowotnych w czasie pełnienia służby wojskowej lub podobnej, groby osób które zmarły do 31 marca 1952 roku jako jeńcy wojenni lub zmarły w przeciągu jednego roku po wyzwoleniu na wskutek przebywnia w niewoli,

3. Osoby cywilne które zmarły w czasie od 1. września 1939 roku do 31 marca 1952 roku na wskutek działań wojennych lub szkód zdrowotnych spowodowanych działaniami wojennymi,

8. Groby osób które w czasie od 1. września 1939 roku do 8 maja 1945 roku zmarły w obozach internowania pod niemieckim zarządem,

9. Groby osób które zmarły w czasie od 1 września 1939 roku do 8 maja 1945 roku a zostały wywiezione do pracy lub były wbrew woli przetrzymywane na terenie Niemieckiej Rzeszy,


do góry